Erdoğan Olgusu ve Kitleleri Etkileyen Liderlik
SAMSUN BÜLTEN-ANALİZ
Türkiye siyasetinde bazı dönemler kurumsal yapılarla, bazı dönemler ise şahsına münhasır liderlik karizmalarıyla tanımlanır. Ancak Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti) örneği, Türk siyasi tarihinde eşine az rastlanır bir lider-parti özdeşleşmesini gözler önüne seriyor. Yirmi yılı aşkın süredir devam eden bu siyasal yolculukta Recep Tayyip Erdoğan, yalnızca bir parti genel başkanı veya başbakan/cumhurbaşkanı değil; seçmenin sandıkla kurduğu doğrudan bağın yegâne muhatabı haline gelmiştir.
Taşrada, Anadolu’nun kılcal damarlarında veya seçim sahalarında karşılaşılan tablolar bu gerçekliği net biçimde özetler. Saha çalışmalarında köylünün, seçmenin milletvekili adayının kimliğine, hatta zaman zaman partinin amblemine dahi bakmaksızın kurduğu o yalın cümle, sosyolojik bir hakikate işaret eder: "Biz oyumuzu Erdoğan’a veriyoruz." Bu tutum, seçmen davranışının kurumsal aidiyetlerden ziyade şahsi güven ve lider karizması üzerinden şekillendiğini gösterir.
Kurucu İrade mi, Lider Karizması mı?
Zaman zaman partinin kuruluş sürecinde yer almış veya zamanla farklı yollara sapmış figürlerin, "Bu başarıda bizim de payımız vardı" söylemiyle sahneye çıktığı görülür. Şüphesiz her siyasi hareket bir kadro hareketi olarak başlar. Ancak siyasetin katı rasyonalitesi, hareketin devamlılığını sağlayan ana dinamiğin kim olduğunu zamanla netleştirir.
Burada sorulması gereken yalın ve sarsıcı soru şudur: Madem başarı kadronun kolektif aklından ibaretti, neden o lider olmadan aynı karşılık üretilemedi?
Siyaset tarihi, güçlü liderlerin gölgesinden ayrılıp kendi hikâyesini yazmaya çalışan ancak tabanda karşılık bulamayan örneklerle doludur. Erdoğan’ın temsil ettiği siyasal sermaye, partinin kurumsal kimliğini aşan, seçmenle duygusal ve sarsılmaz bir güven bağı kuran bir olgudur. Bu ışığın etrafında konumlanan figürlerin, kendi varlıklarını liderin karizmasından bağımsız birer asli unsur olarak sunmaya çalışmaları, sahadaki gerçeklikle örtüşmemektedir.
Sonuç Yerine
Geleceğin ne getireceği, AK Parti’nin kurumsal yapısının ileride nasıl bir değişim geçireceği kuşkusuz siyaset bilimin konusudur. Her siyasi hareket gibi günü geldiğinde kendi içinden yeni liderler çıkarma potansiyeline sahiptir. Ancak bugünün yalın gerçeği şudur: AK Parti’nin yakaladığı toplumsal karşılıkta ve seçim başarılarında ana taşıyıcı kolon Recep Tayyip Erdoğan’dır.
Siyasi makamları ve mevkileri bu liderlik sayesinde tecrübe edip, ardından bu başarıyı tamamen kendi hanesine yazmaya çalışan anlayış, siyasetin sosyolojik zeminini ıskalamaktadır. Liderlik; sadece bir partiyi yönetmek değil, kitleleri isminizle sandığa taşıyabilme gücüdür. Bugüne kadar kanıtlanmış olan gerçek de tam olarak budur.
