Samsun Saathane Saat Kulesi'nin Tarihi
Sultan II. Abdülhamid, tahta çıkışının onuncu yıldönümü olan 1886 yılında valilere bir talimatname göndererek şehirlerde saat kuleleri inşa edilmesini emreder. Bu emir doğrultusunda, o dönem Trabzon vilayet salnamelerinde "İskele Meydanı" olarak geçen alanda yapımına başlanan saat kulesi 1887 yılında tamamlanır ve 9 Mayıs 1887 Pazartesi günü törenle açılır. Belçika asıllı Fransız bir mühendis tarafından tasarlanan kulede malzeme olarak Ünye taşı, yapım tekniği olarak ise bindirme taş örgü sistemi kullanılmıştır. Çokgen kaideli ve gövdeli bir mimariye sahip olan kule, zamanı gösterme işlevinin yanı sıra çevredeki evlerden daha yüksek olduğu için gözcü kulesi olarak da hizmet vermiştir.
Kule, ilk kapsamlı onarımını 1933 yılında görür. Bu çalışma sırasında dönemin teknolojisinin gerisinde kalan saat mekanizması sökülerek yerine elektrikle çalışan yeni bir sistem entegre edilir. Ayrıca, yangın ve benzeri afet durumlarında halkı uyarmak amacıyla kuleye bir siren sistemi eklenir.
1943 yılında meydana gelen Ladik Depremi'nde büyük hasar gören saat kulesinin akıbetini belirlemek üzere bir komisyon kurulur. Komisyonun 27 Haziran 1944 tarihinde dönemin Samsun Valisi Rüknettin Nasuhioğlu’na sunduğu raporda; "saat kulesinin onarımı veya olduğu gibi korunması olanağı bulunmadığından, ufak bir depremle ya da kendiliğinden yıkılarak mal ve can kaybına neden olabileceği" belirtilir. Bu rapor üzerine 3 Ağustos 1948'de kulenin söküm işlemine başlanır. Kulenin saati ise aynı yıl, Ladik Saat Kulesi’ne takılmak üzere 550 lira bedelle Ladik Belediyesi’ne satılır.
1948'deki yıkımdan sonra, Saathane Meydanı 1977 yılına kadar saat kulesiz kalır. 1977 yılında Mimar Kemal Taner’in çizdiği proje doğrultusunda meydanda yeni bir saat kulesi yükselir ve mekanizması İsviçre’den getirtilerek monte edilir.
Ancak 1977 yapımı bu kulenin, 1887 yılındaki orijinal kulenin mimari dokusuna ve estetiğine benzememesi nedeniyle Samsun Büyükşehir Belediyesi, 1 Eylül 2000 tarihinde tarihi kuleyi aslına uygun olarak yeniden inşa etmek için bir çalışma başlatır. Yaklaşık beş ay süren ve tarihi köklere sadık kalınarak yürütülen restorasyon projesinin ardından, yeni saat kulesi 30 Ocak 2001 tarihinde açılır.
Günümüzdeki bu yeni kulede malzeme olarak Ladik andezit taşı, yapım tekniği olarak ise kenetli taş örgü sistemi tercih edilmiştir. İç gövdesi betonarme olarak tasarlanan kulenin temeli, 15 metrelik 4 adet fore kazıkla güçlendirilmiştir. Kulenin iç çapı 1.20 metre, dış çapı 2 metre, toplam yüksekliği ise 16.50 metredir.
