ANKARA – Türk siyasi hayatında ve hukuk tarihinde eşine az rastlanır bir gelişme yaşandı. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi, Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) kurultaylarına yönelik açılan davada ezber bozan bir karara imza attı. İstinaf mahkemesi, parti yönetiminin "mutlak butlan" gerekçesiyle sakatlandığına hükmederek mevcut Genel Başkan Özgür Özel ve yönetimini tedbiren görevden uzaklaştırdı; yönetimin eski Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu ve ekibine devredilmesine karar verdi.
Siyaset gündemini sarsan bu gelişmenin ardından kamuoyunda "Mutlak butlan ne demek?" ve "CHP'de bundan sonra ne olacak?" soruları en çok arananlar arasına girdi.
1. Hukuki Açıdan Mutlak Butlan Ne Demektir?
Hukuk dilinde mutlak butlan, bir hukuki işlemin doğduğu andan itibaren kurucu unsurlarındaki veya emredici kurallardaki ağır bir sakatlık nedeniyle "yok hükmünde" sayılmasıdır. Yani, o işlem dış dünyada gerçekleşmiş gibi görünse bile, hukuk gözünde hiçbir zaman var olmamış kabul edilir.
Mutlak butlanın en belirgin özellikleri şunlardır:
-
Başlangıçtan İtibaren Geçersizlik: İşlem sonradan düzeltilemez veya tarafların rızasıyla geçerli hale getirilemez.
-
Zamanaşımı İşlemez: Aradan ne kadar zaman geçerse geçsin, bu geçersizlik her zaman ileri sürülebilir.
-
Re'sen (Kendiliğinden) Dikkate Alınır: Mahkemeler, taraflar talep etmese bile kamu düzenini ilgilendirdiği için bu durumu kendiliğinden tespit etmek zorundadır.
Örnek: Resmi nikah memuru önünde yapılmayan bir evlilik veya tapu dairesi dışında yapılan bir gayrimenkul satışı, emredici şekil şartına uymadığı için mutlak butlanla maluldür (baştan itibaren geçersizdir).
2. CHP'deki Kurultay Süreci ve "Mutlak Butlan" Kararı
CHP'yi sarsan hukuki süreç, partinin 4-5 Kasım 2023'te yapılan 38. Olağan Kurultayı ile ardından gerçekleştirilen olağanüstü kurultaylara karşı açılan iptal davalarının birleştirilmesiyle başladı. Davacı taraf, kurultay süreçlerinde mevzuata, parti tüzüğüne ve emredici hukuki kurallara ağır aykırılıklar bulunduğunu öne sürerek "mutlak butlan" tespiti talep etti.
Dava sürecinde yaşanan kronolojik seyir şu şekilde gerçekleşti:
38. Olağan Kurultay Yapıldı
4-5 Kasım 2023
Ankara'da yapılan kurultayda değişim hareketi rüzgarı esti ve Özgür Özel, Kemal Kılıçdaroğlu'nu geride bırakarak CHP'nin yeni Genel Başkanı seçildi.
İptal Davaları Açıldı ve Birleştirildi
Eylül 2025
Kurultayda tüzük ve usul hataları yapıldığı gerekçesiyle açılan davalar Ankara'da birleştirildi. Dosyaya ilk kez "mutlak butlan" (hukuken yok sayılma) talebi girdi.
İstinaftan Tarihi Karar Çıktı
21 Mayıs 2026
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi, kurultay sürecindeki usulsüzlükleri ağır bularak "mutlak butlan" kararı verdi. Özgür Özel ve yönetimi tedbiren görevden uzaklaştırıldı.
3. Şimdi Ne Olacak? Siyasi ve Hukuki Senaryolar
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nin aldığı bu şok karar, CHP genel merkezini adeta kilitledi. Mahkemenin hükmüne göre, Özgür Özel'in seçildiği kurultay baştan itibaren geçersiz sayıldığı için, partinin yasal olarak bir önceki meşru yönetimine dönmesi gerekiyor.
Peki, önümüzdeki günlerde siyaseti neler bekliyor?
-
Eski Yönetimin Geri Dönüşü: Mahkeme kararı doğrultusunda eski Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu ve dönemin parti organlarının tedbiren yönetimi devralması öngörülüyor.
-
Yargıtay Aşaması: Mevcut CHP yönetiminin kararı hızlı bir şekilde temyize götürerek Yargıtay nezdinde itiraz etmesi ve yürütmenin durdurulmasını talep etmesi bekleniyor.
-
Kayyum veya Olağanüstü Kurultay İhtimali: Eğer eski yönetim görevi devralmayı kabul etmez veya süreç çıkmaza girerse, mahkeme eliyle partiyi doğrudan seçime (olağanüstü kurultaya) götürecek tarafsız bir çağrı heyetinin (kayyum) atanması da güçlü senaryolar arasında yer alıyor.
Siyasi analistler, kararın zamanlamasına ve hukuki niteliğine dikkat çekerek, bu hamlenin ana muhalefet partisi içinde yeni bir liderlik ve meşruiyet krizini tetikleyeceğini belirtiyor. Gözler şimdi Kemal Kılıçdaroğlu ve Özgür Özel cephesinden gelecek resmi açıklamalara çevrilmiş durumda.