Samsun'un Tarihi ve Efsaneleriyle Dolu İlçesi: Terme

Samsun'un Tarihi ve Efsaneleriyle Dolu İlçesi: Terme

Samsun'un Karadeniz kıyısındaki güzel ilçesi Terme, hem tarihi derinliği hem de bereketli topraklarıyla dikkat çeker. İşte Terme hakkında bilinenler, bilinmeyenler ve enteresan detaylar!

Terme Hakkında Bilinenler

Tarih ve Kültür

• Antik İsimler ve Kuruluş: Terme'nin tarihi, M.Ö. 1000'li yıllara kadar uzanır. İlçe adının, kıyısında kurulduğu Terme Çayı'nın (Antik adı: Thermodon) adından geldiği düşünülmektedir.

• Efsanevi Amazonların Yurdu: Terme, en çok Amazon kadın savaşçıları efsanesiyle anılır. Efsaneye göre, Amazonlar'ın başkenti olan Themiskyra kentinin Terme Çayı kıyısında kurulduğu kabul edilir. Terme bu yönüyle kadın savaşçıların şehri olarak bilinir.

• Hakimiyetler: Tarih boyunca Gaşkalar, Hititler, Frigler, Kimmerler, Persler ve Romalılar'ın hakimiyetine girmiş, Anadolu Selçuklu Devleti ve ardından Taceddinoğulları Beyliği'nden sonra 1389'da Osmanlı Devleti topraklarına katılmıştır.

• Tarihi Yapılar: İlçede Pazar Camii (1840'lar, Osmanlı mimarisi), Cüneyd-i Bağdadi Türbesi, Karacalı Mezarlık Camii (14. yüzyıl), Kalkanca Kalesi (Roma dönemi) gibi tarihi ve kültürel miraslar bulunur.

Coğrafya, Ekonomi ve Üretim

• Coğrafi Konum: Samsun'un en doğu ilçesidir ve Ordu (Ünye) ili sınırında yer alır. İlçe merkezinden Terme Çayı geçer ve ilçeyi ikiye böler.

• İklim: Tipik Karadeniz iklimi hakimdir; her mevsim yağışlıdır, kışları ılık, yazları serin geçer.

• Başlıca Üretimler: Ekonomisi büyük ölçüde tarıma dayanır. En önemli ürünleri:

  • Fındık: Tüm köylülerin ağırlıklı hasadıdır.

  • Pirinç (Çeltik): Ünlü Terme pirinci yetiştirilir ve ilçede çok sayıda çeltik fabrikası bulunur.

  • Kavak: Terme, dünyanın ikinci büyük kavak yetiştirme alanı olarak bilinir.

  • Mısır ve soya da yetiştirilir.

• Turizm ve Doğal Güzellikler: 40 kilometrelik sahil şeridi, Karadeniz'in en büyük kumsallarından birine sahiptir.

  • Miliç Çamlığı ve Sahilleri: Mesire ve plaj olarak kullanılır.

  • Simenit ve Akgöl Gölleri: Doğal kanallarla birbirine bağlı sulak alanlardır ve "Yaban Hayatı Koruma Sahası" olarak belirlenmiştir, yüzlerce kuş türüne ev sahipliği yapar.

Etnik Köken

• Tarihsel süreçteki önemli topluluklar ve kökenler şunlardır:

• En Eski Yerleşimciler: Terme'nin tarihinin M.Ö. 1000'li yıllara kadar dayandığı ve bilinen en eski kavimlerden birinin Gaşkalar olduğu sanılmaktadır. Ardından bölgeye Hititler ve Frigler hakim olmuştur.

• Antik Dönem ve Efsaneler: İlçe, Terme Çayı (eski adıyla Thermodon) kıyısında kurulu olan efsanevi kadın savaşçılar topluluğu Amazonların başkenti Themiskyra ile de anılır. Ayrıca Karadeniz kıyılarında kolonizatör olarak bulunan Eski Yunanlılar (Helenler) da bölgeden bahseder.

• Günümüzde Terme nüfusunun büyük çoğunluğu Türk ve Türkmen kökenlidir, ancak yukarıda bahsedilen uzun tarihin getirdiği kültürel ve bazen de etnik izler hala mevcuttur.

• Orta Çağ ve Türkmen Yerleşimi: Anadolu Selçuklu Devleti ve ardından bölgede kurulan Emir Taceddinoğulları Beyliği gibi Türkmen beyliklerinin yönetimine girmesiyle birlikte, bölgeye Türkmen göçleri ve yerleşimi gerçekleşmiştir.

• Osmanlı Dönemi ve Çeşitlilik: Osmanlı İmparatorluğu döneminde, bölgede ağırlıklı olarak Müslüman nüfusun yanı sıra Rum ve Ermeni gibi gayrimüslim topluluklar da yaşamıştır. Ayrıca resmi belgelerde Çerkez ve Gürcü topluluklarının da iskâna tabi tutulduğu görülmektedir. Bu çeşitlilik, bölgenin etnik yapısını daha da zenginleştirmiştir.

Terme Hakkında Enteresan ve İlginç Bilgiler

1. Amazonların Dansı ve Ayini

• Antik Yunan tarihçisi Herodot'un bahsettiği bir Amazon adeti vardır: Ocak ayında Lenaca (vuruşan kadınlar) şenliği düzenlenirmiş. Ay Tanrıçası Semele'ye şükran ifadesi olan bu ayinde, Amazonlar, ilk erkeği öldürmüş dokuz bakireyi Terme Çayı'nın sularına atar, sonra onları kurtarmaya koşar ve su üzerinde çeşitli oyunlar yaparlarmış.

2. Sık Sık Taşan Nehir: Terme Çayı

• İlçe merkezinden geçen Terme Çayı'nın neredeyse her iki yılda bir taştığı ve ortalama 1,5 köprüyü yıktığı bilgisi yerel kaynaklarda geçmektedir. Bu durum, çayın ilçenin hayatındaki merkezi ama aynı zamanda zorlayıcı rolünü gösterir.

3. Terme'de Güreş Geleneği

• Terme, bölgede önemli bir güreş kültürüne sahiptir. Her yıl geleneksel olarak Terme Yağlı Pehlivan Güreşleri düzenlenir. Bu güreşler, ilçenin kültürel ve sportif kimliğinde önemli bir yer tutar ve çevre illerden de yoğun ilgi görür.

• Mahalle Sayısı: Terme ilçesi, güncel idari yapıda toplam 82 mahalleden meydana gelmektedir.

#Terme #Samsun #Karadeniz #Amazonlar #Themiskyra #TermeÇayı #Çepniler #Fındık #Pirinç #Kavak #YağlıGüreş #SimenitGölü #TarihiCami #YerelKültür