Neyzen Tevfik'in Hayatını Aydınlatan Kaynak Eser: 'Neyzence'
Bafra'nın Gururu Neyzen Tevfik'in Hayatı "Neyzence" Kitabıyla Yeniden Gündemde
Samsun – Aslen Samsun'un Bafra ilçesine bağlı Kolay Beldesi'nden olan ünlü ney ve hiciv üstadı Neyzen Tevfik Kolaylı'nın hayatı, hemşehrisi olan Araştırmacı-Yazar İdris Anarat'ın kaleme aldığı 'Neyzence' isimli eserle aydınlatılmaya devam ediyor.
Bafra'nın Kolay Beldesi'nde yaşayan ve aynı zamanda Neyzen Tevfik'in akrabası olan İdris Anarat, 1971 yılında başlattığı derinlemesine araştırma çalışmalarını, 2018 yılında yayımladığı 86 sayfalık 'Neyzence' kitabı ile taçlandırdı. Göl Kitapları arasından çıkan bu eser, Neyzen Tevfik hakkında bugüne kadar hiç bilinmeyen bilgileri içeriyor olmasıyla dikkat çekiyor.
Araştırmalarına Neyzen Tevfik'in kardeşi Şefik Kolaylı ile irtibat kurarak başlayan Anarat'ın bu çalışması, sanatçının yaşamına dair en kapsamlı ve kaynak eser niteliğinde kabul ediliyor.
İmzalı Kitap Takdimi
Yazar İdris Anarat, büyük bir emekle hazırladığı 'Neyzence' kitabını, yakın zamanda Samsun Yazarlar Derneği Başkanı Ahmet Seven'e imzalı olarak takdim etti. Bu takdim, Neyzen Tevfik'in mirasının ve Samsun-Bafra ile olan güçlü bağının bir kez daha altını çizdi.
Neyzen Tevfik Kimdir?
Asıl adı Mehmet Tevfik Kolaylı olan Neyzen Tevfik (1879-1953), Türk edebiyatının ve müziğinin en sıra dışı ve özgün figürlerinden biridir.
-
Doğumu: 24 Mart 1879'da Bodrum'da dünyaya geldi. Ailesi aslen Samsun'un Bafra ilçesine bağlı Kolay Beldesi'ndendir, bu nedenle Soyadı Kanunu ile Kolaylı soyadını almıştır.
-
Kişiliği: Asi ruhlu, özgür, hazırcevap, dervişane bir yaşam sürmüş; hayatı boyunca alkol bağımlılığı ve sara nöbetleriyle mücadele etmiştir. Toplumsal aksaklıklara ve adaletsizliğe karşı duruşuyla tanınır.
-
İnanç: Mehmet Akif Ersoy'dan Farsça öğrenmiş, 1902 yılında Bektaşi dervişi olmuştur.
Edebiyatımıza Katkıları ve Tanınmışlığı
Neyzen Tevfik, edebiyat tarihimize damgasını vuran bir hiciv (yergi) ustası ve şair olarak tanınır.
-
Hiciv ve Taşlama: Sanatçının edebiyattaki en belirgin yönü, şiirlerinde hiciv ve taşlama sanatını ustalıkla kullanmasıdır. Osmanlı döneminde istibdada, Cumhuriyet yıllarında ise devrimlere karşı gelenlere, yozlaşmışlığa, haksızlığa, siyasi ve dinî çıkarcılığa karşı keskin ve iğneleyici bir dille eleştiriler yöneltmiştir. Bu yönüyle Şair Eşref gibi isimlerden etkilenmiştir.
-
Hazırcevaplık ve Fıkralar: Keskin zekâsı ve hazırcevaplığı sayesinde, neyzenliğinin ve şiirinin yanı sıra halk arasında fıkralarıyla da büyük bir üne kavuşmuştur.
-
Eserleri: Başlıca eserleri, hiciv ve taşlamalarını topladığı 'Hiç' (1919) ve 'Azab-ı Mukaddes' (1924) kitaplarıdır.
Ney Sanatındaki Yer
Adının önüne gelen "Neyzen" unvanını, bu nefesli sazı üflemedeki eşsiz ustalığından almıştır.
-
Virtüözlük: Sadece bir şair değil, aynı zamanda unutulmaz bir ney virtüözü olarak kabul edilir. Neyiyle adeta "konuştuğu", duygularını ve düşüncelerini müziğin diliyle ifade ettiği söylenir.
-
Müzik Eserleri: Taşlama kitaplarının yanı sıra, çeşitli taksimlerin ve saz semailerinin de bestecisi olarak bilinir.
-
Eğitmenlik: 1930 yılında İstanbul Belediye Konservatuvarı'nda görevlendirilmiştir.
-
#NeyzenTevfik #Neyzence #İdrisAnarat #AhmetSeven #Bafra #Kolay #Samsun #TürkEdebiyatı #Hiciv #NeySanatı #NeyzenTevfikKolaylı