YÜZYILIN EN KISA AMA EN ETKİLİ SAVAŞI BİTTİ: İŞTE DÜNYAYI DEĞİŞTİREN 107 GÜNÜN BİLANÇOSU!
İSLAMABAD – ABD ile İran arasında 28 Şubat 2026’da patlak veren ve Orta Doğu’yu alev çemberine çeviren savaş, Pakistan’ın başkentinde imzalanan tarihi "Mutabakat Zaptı" ile resmen sona erdi. Tam 107 gün süren ve küresel piyasaları altüst eden askeri çatışmaların ardından taraflar silah bıraktı. Washington ve Tahran yönetimleri askeri olarak "zafer" ilan etse de, uluslararası analistler bu savaşın tek bir kazananı olmadığını, ancak Orta Doğu dengelerini kökten değiştirdiğini vurguluyor.
İşte tüm dünyanın nefesini tutarak izlediği tarihi savaşın askeri, siyasi ve ekonomik sonuçları:
1. Can Kayıpları ve Askeri Bilanço
Pentagon, savaş boyunca 13 ABD askerinin hayatını kaybettiğini, 365 askerin ise yaralandığını resmen açıkladı. ABD iç kamuoyunda bu düşük kayıp sayısı askeri bir başarı olarak sunulurken; İran, Lübnan ve Suriye hattında düzenlenen yoğun bombardımanlar nedeniyle aralarında binlerce sivilin de bulunduğu çok sayıda kişi yaşamını yitirdi. İran'ın üst düzey askeri kadrosu ve dini lider kademesi suikastlarla büyük darbe almasına rağmen sahadaki askeri direnç kırılamadı.
2. İki Taraf da "Zafer" İlan Etti
ABD Başkanı Donald Trump, kameraların karşısına geçerek İran’ı askeri olarak dize getirdiklerini ve "koşulsuz bir teslimiyet" aldıklarını iddia etti. Buna karşılık Tahran yönetimi, dünyanın en büyük askeri gücünün topyekün bombardımanına rağmen rejimin yıkılmadığını belirterek, "Direniş Ekseni küresel emperyalizme karşı ayakta kalmıştır" açıklaması yaptı. Anlaşmanın 2. maddesinde yer alan "taraflar birbirlerinin egemenliğine saygı duyacak ve iç işlerine müdahale etmeyecektir" ibaresi, diplomatik çevrelerde ABD'nin İran rejimini resmen tanımak zorunda kaldığı şeklinde okunuyor.
4. Küresel Enerji Şoku ve Hürmüz Boğazı Krizi
107 günlük süre zarfında İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatma stratejisi, dünya genelinde tam anlamıyla bir petrol ve doğal gaz şokuna yol açtı. Enerji fiyatlarının fırlamasıyla küresel enflasyon zirve yaparken, dünyanın Orta Doğu petrolüne olan lojistik bağımlılığı bir kez daha kanıtlandı. İmzalanan ateşkesle birlikte, bombardımanların durması karşılığında İran üzerindeki bazı ağır ekonomik yaptırımların kademeli olarak kaldırılması kararlaştırıldı.
5. Yeni Dönemin Kazananı: Çin ve Bölgesel Alternatifler
ABD milyarlarca dolar harcayarak askeri stoklarını tüketirken, savaşa doğrudan dahil olmayan Çin, bölgenin yeni hamisi olarak öne çıktı. Mutabakat kapsamında İran'ın yeniden inşası için kurulacak 300 milyar dolarlık dev fonda ve enerji ihalelerinde Çinli ve Rus firmaların başat rol oynaması bekleniyor. Öte yandan Hürmüz Boğazı'nın güvensizliği, Türkiye üzerinden geçen "Kalkınma Yolu" gibi alternatif kara ve demiryolu hatlarının stratejik değerini tüm dünyanın gözünde katbekat artırdı.
Kırılgan Barış: Kriz Çözülmedi, Sadece Ertelendi
Uzmanlar, İslamabad’da imzalanan bu metnin nihai bir barış anlaşması olmadığının altını çiziyor. İran’ın nükleer programının geleceği, füze kapasitesi ve bölgedeki vekil güçlerinin (Hizbullah, Husiler vb.) silah bırakıp bırakmayacağı gibi asıl patlayıcı başlıklar çözüme kavuşturulmadı; önümüzdeki 60 gün içinde yapılacak olan zorlu müzakerelere devredildi. Orta Doğu şimdi, Amerikan hegemonyasının sınırlarının çizildiği, çok kutuplu ve son derece barut kokan yeni bir döneme uyanıyor.