reklamengel
15 Mayıs 2021 Cumartesi
Anasayfa > TARİH > Tophane Kalesi Imotski, Hırvatistan

Tophane Kalesi Imotski, Hırvatistan

19.03.2018 13:26 12 14 16 18 yazdır
Tophane kalesi, Mavi Göl kiyisinda bir uçurumun üzerinde yer alan, Imotski kale olarakta adlandirilan yaklaşık yarım kilometre Dalmaçya iç kısmının en önemli ortaçağ kalesi olarak bilinmektedir.
Tophane Kalesi Imotski, Hırvatistan

Tophane kalesi Imotski, Hırvatistan

Araştırmacı-Tarihçi 

ELDAR UKA

 

Tophane kalesi, Mavi Göl kiyisinda  bir uçurumun üzerinde yer alan, Imotski kale olarakta adlandirilan yaklaşık yarım kilometre Dalmaçya iç kısmının en önemli ortaçağ  kalesi olarak bilinmektedir.

 XIII' yy. inşa edilen surların etrafında kalır  ve XIV yy. ise kasaba haline gelir ve  yavaş yavaş gelişir.  Silahlar için özel bir kule platformu yapilmiştir.  Ismini ise ‘Tophane’ olarak bilinen askeri teknik terimlerden ve etrafında ki kulelerden dolayı 1663 yilinda ki savaş sırasında inşa edilince almiştir. (Tophane / veya depolama topu anlamına gelir).

Eski Habsburg ve Venedik ortaçağ tahkimlerini dikkate alarak, Osmanlılar onları kendi savunma sistemlerine dönüştürmüşlerdir. İç kısımdaki tahkimatlar, çevredeki topraklar  ve büyük trafik güzergâhları üzerinde kontrol işlevini üstlenirken, Adriyatik hinterlandının sınır boyunca tahkimatları bir savunma zincirine dönüştürdüler. Surlar ve Osmanlı kuleleri  her yaştaki devletin savunmasının en önemli unsuruydu. Imotska bolgesi Kadilik himayesi altinda yonetilen bir belde olarak faliyet vermiştir.

 Kadı sadece yargıç değil, aynı zamanda devlet idaresine liderlik ederdi, noterlik ve kayıt görevlerini yerine getirirdi, yerel vergileri kontrol eder ve şehrin merkezinde kalırdı.

1562 yılına kadar Imotski  bolgesi  Kaza olarak, 1562 den 1624 yilina kadar bir Kadilik konuma üstlenmiştir. 1624 yilinda da Kapetaniya  gelen bölgenin merkezi konumuna yukselmiştir. Imotski kadılığı Mostar sancağının bir parçasıydı ve nahiyelere ayrilmişti: Duvno, Buşko Blato, Lubuşki, Posuşye, Dağlık kiliseyi, Zaostrog ve Primorye himayeleri altindaydi.  

Osmanlı idaresi altında Imotski (umut verici Kasaba)  devleti tahkim altındaydı, hatta kalede pazar günü veya haftalık ticaretini korumak için halka izin çıkartılmistir.

 Bu tür kurallar, bireysel yerleşimlerin ve kentleşmenin gelişimini doğrudan etkilemiştır.

Şehrin ekonomik önemi olan Dobri Han köyünde,  dört müslüman ortağı, altı mağazası, buğday, bal, yağ ve mum toplamak ve daha sonra onları Hıristiyanlara ihraç etmekte olan birçok hanlar yapilmitşır.

 

Bazane bölgesinde yüzyıllarca  belirgin bir mimariye sahip bir dizi yapılar gösterilmiştir. Havzalar ya da koşucular temel olarak yüksek bir duvarla çevrelenmiş karavanlar için bir yan duvardı. Onlar da ticaret yaptılar ve Imotski Bazana'nın mülkiyeti 1931'e kadar ticaret için kullanıldı.

.

 Erken Ortaçağ Hırvat devletinin sınırlarında yüzyıl boyunca üç taraflı çatışma çıkmıştır. 1527'de Osmanlılar  Kaptan Zachary Valaresso'nun işaret ettiği gibi, “Zadar'ın şehir kapısı” na geldi. Kutsal Birligi 1537-1540 savaşının hemen başında Osmanlılar Klis'i fethetti.

Bu dönem tarihçilere göre, sadece bir hafta sürdü.

 

Birkaç ardışık savaştan sonra 1541’de  Osmanlı, Cetina'nın güneyindeki tüm sahilin yöneticileri haline gelip barış yapıldı.

XVII'nin ortasındaki Venedik-Osmanlı ilişkileri 1645'te Girit'te (Kanije) Venedik'i geçme niyetiyle Osmanlı saldırısı ile başlayan Kanije savasi tarafından işaretlenmiştir.

 Dalmaçya'da Osmanlı kuvvetleri daha fazla başarısızlık yaşadı. Düz bölgeleri ve Makarska, Hayduk,  Kotor Körfezi ve Uskoks  Osmanlı sınırında yaşayanlar bu  bölgelerden gelen mültecileri kazanmayı başardı.

Dalmaçya'daki savaş 1662'de ortaya çıkmaya başladı.

 Dalmaçya'da Osmanlı ve Venedik  arasındaki sınır sözde Nani hati, 1671 yılında kuruldu.

1683'te Osmanlilarin Viyana kuşatmasının başarısızlığından sonra, bu sefer Peloponnese için yeni bir Venedik-Osmanli  savaşı çıktı.

 Savaş, Dalmaçya ve Bosna-Hersek'in daha geniş bölgesinde gerçekleşiyordu. Yerli askeri güçlerin avantajı  sayesinde, Venedikliler Knin, Vrlika, Siny, Vrgorac ve Gabel'i ele geçirdiler. 1699 Karlofça Barış görüşmeleri yeni Venedikli müktesebatı (Ordine Nuovo) ve linea Grimani'ye doğruladı, Osmanli  Imotskiye sadece 20 kilometreydi.

Vrgorac sınırdaki Livno'nun ve Glamoc Osmanlı ordusunun gelişini önlemek için bir zorunluluk varken Imotski olanlara yardım sağlayarak alanlarını komşu Osmanlı kuvvetlerini önlemek amacıyla Neretva, Trebinye ve Ston’dan gönderdi.

23 Temmuz 1717'de Omis'den geçti ve Imotski alanında neredeyse iki gün geçirmek zorunda kaldı.

 Saldırıyı bizzat komuta etti ve emirler General Emo ve Rizzo Topluluğunun Komutanı tarafından yapıldı. Saldırı 27 Temmuz sabahı Cannon Cannons tarafından açıklandı. Venedik ordusu şehri hızlı bir şekilde işgal etti ve Osmanlıları Tophan'e nin icine  çekilmesine  zorladı.

 

 Osmanlılar teslim olmayı reddetmişti. Bir tahmine göre; askerleri arasında yedi yaş ve bir dizdar olmak üzere toplam 111 kişi sayıldı. Sağlayıcı, bunu Tophan'e den Venedik'e gönderdiği bir raporda açıkladı:

Kale önemli ölçüde buyuk olduğunu ve bir gölün su dibinde çok derin vadi ile çevrili üç taraftan  ova üzerinde yükselen bir mağaranın üstünde kuruldugunu anlatiyor. Her taraftan erişilemez yüzeyine rağmen çok dar bir arayla aynı zamanda güçlü yokuş, yukarı kapalı olduğu İkinci sığınak sırasını ele geçirmenin neredeyse imkansız olduğunu fark eden Mocenigo, Osmanlılara çağrıyı tekrarladı. Bu arada, Venedikliler bir kısmı  Duvansko ovasinda  Osmanlı güçlerini başarılı bir şekilde ele geçirdi. Saldırganlar, mühendisler tarafından denetlenen madencileri kullanmaya karar verdiler.

Osmanli askerleri yakalandikatan sonra 1717 de , Imotski kasabasini brakmak zorunda kaldilar.

Venedik- Osmanlı sınırları genellikle Pojarevacta kurulmuş, Hırvat ve Bosna Hersek arasındaki bugünkü sınırdır. Efsaneye göre, o dönemde Tophane'den ateş edilen top şu andaki devlet sınırını belirledi

 

Kale yaklaşık  83 m uzunluğunda, 27 ila 56 m genişliğinde, yaklaşık 3800 m²'dir. Toprağın jeomorfolojik özellikleri (Karst ponik) kalenin üç tarafından doğal ve aşılmaz bir engel oluşturmuştur.

Üstte, büyük bir taş yükseklikte yer alan kalenin ana seviyesi, kuzeydoğu tarafındaki merdivenleri açtı. Onu çevreleyen surlarla birlikte, güney ve batı taraflarının üst kısmı 20 m'den daha yüksektir. Kuzey ve batı tarafındaki kale, Modro Gölü'nün derin bir girişi ile çevrilmiş olduğundan, bu yüksek taraflar yüksek duvarlara ihtiyaç duymamıştır. Üst platoda üç kuyu, mürettebat binası ve silah alanı vardı.

 

15. yüzyılın ilk yarısında büyük bir delici güç (toplar) silahının yeni bir türü tehlikesi nedeniyle yüzyılın güneyi ve Tophane'nın doğu duvarı takviye edilmiş ve 1.3 ila 2 m arasında içeriden genişlemiştir. Bu vesileyle, güney tarafındaki ana Romanesk kapısı kapatıldı ve giriş, kalenin kuzeydoğu köşesine aktarıldı. 1970'lerde yapılan arkeolojik araştırmalar, kalenin ana girişinin ve muhtemelen tek girişin güney tarafında bulunduğunu ve buna yönlendirildiğini doğruladı.

1717'den sonra kale onarıldı. Ortaçağ Hırvat devletinin hüküm süren, Habsburg Hanedanı, Venedik Cumhuriyeti ve Osmanlı erken modern dönemde Bosnalı ve Sırp krallığının sınır bölgesinde yer alan Imotski kalesi  butun hükümdarların büyük bir jeostratejik önemini taşıyordu. Kaleyi her kim tuttuysa, Hersek'in merkezi Dalmaçya'nın ana limanı olan Split'ten önemli ticaret yollarını kontrol etti.

Erken Modern Çağ'da, Imotski batıdaki Cetina Nehri'nden doğuda Neretva'ya kadar uzanan ve bugünün güneybatısındaki Herzegovina'nın (Duvno ve Lubuşki) büyük bir bölümünü kapsayan önemli toprakların idari ve askeri merkezi idi. Osmanlıların geri çekilmesiyle birlikte, kalıcı bir savaş tehlikesi vardır ve kalenin altında, kasaba yerleşimi yavaş yavaş gelişmeye ve yayılmaya başlar, bu da son halini ancak 19. yüzyılın ikinci yarısında almıştır.

 Araştırmacı-Tarihçi: Eldar Uka.

reklam
Yorum Yaz
  • UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.
Kategorinin Diğer Haberleri